Shqipëria vazhdon të përballet me sfida serioze në fushën e paraburgimit, si në drejtim të numrit të lartë të personave në paraburgim, ashtu edhe në kohëzgjatjen e tij, vlerëson Gianluca Esposito, drejtor i përgjithshëm për të Drejtat e Njeriut dhe Sundimin e Ligjit në Këshillin e Evropës, në një intervistë për Agjencinë Telegrafike Shqiptare (ATSh).
Sipas Espositos, situata aktuale paraqet arsye reale për shqetësim.
Ai i referohet raportit më të fundit të Komitetit të Këshillit të Evropës për Parandalimin e Torturës (CPT), i cili evidenton se Shqipëria vazhdon të ketë një nga normat më të larta të burgosjes midis shteteve anëtare të Këshillit të Evropës. CPT gjithashtu identifikoi një përdorim në rritje të paraburgimit, duke rezultuar në mbipopullim në disa nga qendrat e paraburgimit.
“Sipas statistikave zyrtare, që nga nëntori 2025, në burgjet e Shqipërisë kishte 4578 të burgosur, nga të cilët 58% ishin në paraburgim. Shkalla e paraburgimit në Shqipëri prej 94,6 personash për 100 mijë banorë është gati katër ose pesë herë më e lartë se mesatarja e BE-së”, tha Esposito.
Ai theksoi se, një tjetër çështje kyçe në Shqipëri është kohëzgjatja e paraburgimit.
Mesatarja prej 253 ditësh (8,4 muaj) është mjaft e lartë, nënvizoi Esposito.
“Paraburgimi i gjatë dhe mungesa e arsyetimit të mjaftueshëm u identifikuan gjithashtu nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në disa vendime kundër Shqipërisë (Hysa kundër Shqipërisë, Strazimiri kundër Shqipërisë, Delijorgji kundër Shqipërisë)”, tha Esposito.
Duke folur për rreziqet kryesore që lidhen me paraburgimin e zgjatur, Esposito thekson se kjo fushë është ndër më të ndjeshmet e drejtësisë penale, pasi prek drejtpërdrejt liritë individuale dhe parimin themelor të prezumimit të pafajësisë.
Sa i përket masave që duhet të merren për përmirësimin e kushteve dhe menaxhimit të paraburgimit, ai nënvizon se nevojiten njëkohësisht përmirësime materiale dhe reforma sistemike.
“Hapi i parë për të përmirësuar kushtet është ulja e mbipopullimit. Megjithatë, kjo nuk bëhet vetëm duke ndërtuar më shumë burgje, por duke kufizuar në mënyrë aktive përdorimin dhe kohëzgjatjen e paraburgimit dhe duke i dhënë përparësi alternativave ndaj paraburgimit, duke përfshirë zbatimin e regjimit jondëshkues të paraburgimit në përputhje me prezumimin e pafajësisë”, tha ai.
Esposito vëren se kuadri ligjor në Shqipëri është kryesisht në përputhje me standardet ndërkombëtare.
Problemi kryesor, thekson ai për ATSh, “është përdorimi i tepërt dhe i paarsyetuar mjaftueshëm i paraburgimit, veçanërisht në gjykatat e shkallës së parë dhe gjatë shqyrtimeve periodike”.
“Masat për të zvogëluar përdorimin e tepërt të paraburgimit duhet të adresohen në mënyrë sistematike. Ndryshimet legjislative duhet të mbështesin këto objektiva, por faktorët kryesorë janë praktika gjyqësore dhe kultura ligjore”, tha Esposito.
Duke iu referuar standardeve evropiane, ai rikujton se, sipas jurisprudencës së Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, paraburgimi duhet të jetë një masë e jashtëzakonshme dhe të përdoret vetëm si mjet i fundit, kur masat më pak kufizuese rezultojnë të pamjaftueshme.
“Përmirësimi i paraburgimit është thelbësor sepse ka të bëjë me individë që supozohen të pafajshëm dhe liria e të cilëve kufizohet vetëm për të siguruar administrimin e duhur të drejtësisë”, tha Esposito.
“Fushat prioritare duhet të jenë përmirësimi i cilësisë së arsyetimit gjyqësor, rritja e përdorimit kuptimplotë të alternativave ndaj paraburgimit dhe sigurimi i shqyrtimit periodik substancial dhe efektiv”, shton ai.
Duke pasur parasysh këtë, roli i Këshillit të Evropës është të ndihmojë në sigurimin që paraburgimi të kryhet në përputhje me të drejtat themelore dhe dinjitetin njerëzor. Këshilli i Evropës ofron një qasje gjithëpërfshirëse që kombinon ekspertizën ligjore, ndërtimin e kapaciteteve dhe monitorimin, të gjitha të bazuara në standardet evropiane të të drejtave të njeriut dhe sundimit të ligjit”, shton Esposito.
“Në Shqipëri, ne kemi një projekt bashkëpunimi të hartuar posaçërisht me autoritetet shqiptare që adreson sfidat që lidhen me paraburgimin, ndër të tjera. Projekti bazohet në nevojat konkrete të identifikuara së bashku me autoritetet shqiptare përmes gjetjeve dhe rekomandimeve të CPT-së dhe jurisprudencës përkatëse të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ai synon të përkthejë standardet evropiane në përmirësime praktike në legjislacion dhe praktikën gjyqësore”, shprehet më tej Esposito.
Drejtori i përgjithshëm për të Drejtat e Njeriut dhe Sundimin e Ligjit në Këshillin e Evropës shprehet mirënjohës për bashkëpunimin konstruktiv me autoritetet shqiptare dhe besimin se do të ndërmerren veprimet e nevojshme për adresimin e kësaj çështjeje.
Ai shton se Shqipëria mund të përfitojë nga praktikat e mira të vendeve të tjera evropiane, ku paraburgimi përdoret si masë e fundit, me arsyetim individual, shqyrtim të rregullt gjyqësor, përdorim të gjerë të alternativave dhe mbrojtje të posaçme për personat në situata të cenueshme.
“Standardet evropiane mbi paraburgimin janë përfshirë në shumë praktika të mira në të gjitha shtetet anëtare të Këshillit të Evropës. Hulumtimet krahasuese kanë treguar se pavarësisht ndryshimeve midis sistemeve ligjore, problemet që ndikojnë në vendimet e paraburgimit janë të zakonshme në të gjitha shtetet anëtare dhe të vështira për t’u trajtuar. Qasjet efektive ndajnë karakteristika të përbashkëta, duke përfshirë përdorimin e paraburgimit si masë e fundit, arsyetimin individual, shqyrtimin e rregullt gjyqësor, përdorimin e gjerë të alternativave ndaj paraburgimit, aksesin në këshillim ligjor dhe mbrojtje të tjera procedurale, dhe konsideratën specifike për personat në një situatë të cenueshme. Këshilli i Evropës promovon shkëmbimin e praktikave të tilla, të përshtatura me kontekstin ligjor kombëtar dhe traditën ligjore”, thekson Esposito. /ATSH
C'pret tjeter kur drejtesine e mbush me alabak ordiner?
Qenka shume me mire se politika e mbushur me kriminele me nga 3-4 emra.
Drejtesia e keqe prodhon 100% qeverisje te keqe te nje shteti dhe behet pale nen rrogoz me më te keqinjte e politikes. Eshte skenari me i poshter qe mund te ekzistoje. Eshte e trishtueshme qe shume si ty nuk e kuptojne kete.
Eshte pikerisht politika ajo qe e bastardoi drejtesine duke i futur hundet gjithnje e me shume e jo e kunderta.
C'pret tjeter kur drejtesine e mbush me alabak ordiner?
Paraburgimi është pesë herë më i lartë,kurse korrupsioni është 500 herë më i lartë se Europa, prandaj paraburgimi duhet të shtohet 100 herë më i lartë.
paraburgimi ne shqiperi eshte 5 here me i larte, sepse katunaria e plepave eshte 100 here me e larte ne krahasim me europen!
Asnje nuk ka ngelur nga Plepat o njeri...asnje...sa per dijeni ata te Plepave kishin arsim te larte ne fusha te ndryshme...moren formim jurisdiction e miren praktike ne vite e vite. 1000 here me te mire se juristet e juridikut. E di si thonim dikur...po mos te shtypi makina e more juridikun.
O zotnia k., ti as qe ja ke kokrren e idese se korrupsionit ne Europe. Ne Europe korrupsioni eshte me i madh se ne Shqiperi (shume me i madh do thosha), por behet me i sofistikuar dhe vetem per vlera me peshe. Ketu ne Shqiperi korrupsion behet edhe per 10 Euro......... Punonjes qe vjedhin pronaret, police qe ndihmojne kriminelet, nepunes te shtetit qe te sjellin verdalle qe lodhesh dhe te shkundesh xhepat, gjykates dhe prokurore te zhytyr ne florinj, ministra qe vetem vjedhin dhe nona e korrupsionit jane........ MEDIAT. Gazetaret jane taksixhinjte e korrupsionit............ Eshte çeshtje kulture. Ne kafe te gjithe patriota dhe te nderçem ne shtepi mesojne femijet sa behen 20 vjeç si te vjedhin.
Ne raport te drejte me nivelin e korrupsionit. Shqiperia eshte vend ku duhen aplikuar ligjet e Korese se Jugut dhe Japonise ku po u fute ne burg per korrupsion ka me pak se 1% shans te dalesh nga burgu gjallë.
Perdorim shume armen.. thiken..vjedhje.- grabitje..zenkat.. droge..prostirucoon etj etj ne shqipot.. si rrjedhoje problemet me drejtesine mbetet nje % e larte e popullsise.. dmth. shume me e larete se ajo europiane.
Lerini te lire hajdutet qe te behemi pjese e BE
Këta janë ata të supës Ka bër shoku Edi një kazan me sup dhe zihen njërzit kush të mari më parë Avash ore ka për të gjith Shoku Edi ka bërë me shumicë Po kujdes se është sup me shumë uthull Mundet tu djegë urthi
O Trimi i Sali Bajgēs po pse Edi tē thot ty vidh sa mē shum , shaj pa pushim o karri im. E thua shoku Edi po ti kush je zoti karri qē vjedh nuk punon por do petlla nga qelli siç thot Sali Teveqeli.
Mire e ke, z. Esposito, po hajde mbushja mendjen Dumanit qe thote se gjykatat do te bejne ate qe themi ne, prokuroret speciale, e plot absurditete te tjera. Hajde mbushja mendjen noterit prokuror Dado, qe nuk i del inati ngaqe s'i paskan dhene leje ndertimi dhe tani ben cfare t'i doje qejfi, pa sjelle asnje fakt ose prove fajesie bindese. Hajde mbushja mendjen gjykatesve tane, qe dridhen si purteka nga prokuroret. Nuk kane faj te shkretet. Shumica jane plepiste ose shoke e miq te Argites dhe jane te detyruar te sillen ashtu. Ja pra, kjo eshte drejtesia jone e re, qe prodhoi reforma e ndermarre bashke me ju. E di qe pjesa me e madhe e ketyre qe mbahen ne paraburgim do te fitojne pafajesi ne Hage a Strasburg, por do te jete teper vone. Demi tashme eshte bere. Te pandeshkuar do te mbeten vetem ata qe bene krimet shteterore te Gerdecit e te 21 janarit. Shiko vendimin e fundit te Gjykates Kushtetuese (vendim i thencin) dhe do te bindesh se cfare eshte "drejtesia jone e re". Na rrofte, pra, Republike e prokuroreve, qe po e ben lemsh vendin. Se vete jane te bindur. Sa te jete xha Saliu, edhe po iken nga kjo detyre, ai do t'i beje deputete, sic beri Gjin Gjonin dhe ate tjetrin.
Sepse ne gjithe boten politikanet japin menjehere doreheqjen, sapo hapet nje çështje, biles pa filluar hetimet. Ne Shqiperi KM nuk dorezon hajduten dhe hajdutja nuk jep doreheqjen. Ky eshte ndryshimi. Por çudia me e madhe eshte se te vjedhurit, viktimat, pra populli ne vend qe te merren me hajdutet kritikojne SPAK. Kjo nuk eshte pare kurre ne asnje vend te botes…
Dorheqja eshte shpetim! Qe shpellaret te vijne ne pushtet mbasi populli nuk i voton. Kur ne drejtesi ke me shumice shpellare, lodraxhi, e gjobvensa ashtu do ndodhe. Po kujt tja thuash, shpellareve lodraxhive apo gjobvenesve, ato nuk duan te kuptojne tjeter vecse huqeve e edukates se tyre. Ne shkoder thuhet nje fjale; nje qind sepate ti biesh nje ashkel sia heq. Pa u pastru kjo rrace nga drejtesia, drejtesi ne Shqipni nuk ka.
Tani qe u kthye shqiperia ne republike prokuroresh cfare prisni ?
Tani qe shqiperia eshte kthyer ne republike prokuroresh cfare eksperiementi juridik do beni tani ? Shqiptaret nuk duan me te punojn as ne shtet dhe as ne privat sepse ska kush i mbron, qeveria jo e jo, avokatet jo e jo !
Shqipnia eshte kthye ne terrorr nga prokurorite , opgj, policite gjyqsore, spaket e tani na tregojn gjyk kushtetuse me retorike. Drejtesia e reformes pra qe la njerzit rrugeve emigracionit
Ooo IDIOT... Shume e vertete qe burgimi ne Shqiperi eshte 5 here me I larte se ne vendet e tjera....dhe te siguroj qe eshte denimi me shkallen me te ulet dhe tolerant ne Bote... Sepse keta o IDIOT... VJEDHIN DHE BEJNE KORRUPSION 1.000.000 ME SHUME SE GJITHE BOTA. Ne boten normale keta do vareshin pa gjyq dhe jo te mbahen ne burg si ne hotelet e Botes me 5 yje
Kush eshte ky qe jep mendje per paraburgimet ne Shqiperi? Nga ata te Sancesit, mikut te kryeministrit tone? Po ky ka qene ne ndonje ishull , po jo te Epstenit po ketu ne BP? Natyrisht, dyshonim per "ndershmerine" e tyre, por kur pashe fotot e nje ish-emisari te BE me nje ish ministren tone....u binda pse vine me gezim te math ne Tirane dhe pse bejne ato deklarata pro qeverive,,,,,,,,
Po ke msr ndonjë lek Ajde ti ndajmë bashkë Sofra e qorave është
I thuaj atij Espozitos, po korrupsioni si eshte ne krahasim me ate te vendeve perendimore ne Shqiperi? Keta duan te jene ne karrigen e pushtetit dhe te hetohen per 20 vjet. Doreheqjen nuk e japin, po te paraburgosen nuk i pelqen. Me te vjedhura nuk ngopen, e barazuam Evropen me nivelin e paraburgimeve ja hodhem. Evropes po i marrim vetem gjerat qe i interesojne hajduteve. Te fala Espozitos!!!!
Ne Shqiperi burgjet perdoren si minjera perfitimi te gjithanshem dhe per shume profesione. Me nje te burgosur fiton avokati, ...., ....., e tj. dhe demtohet shteti me koston e larte te mbajtjes ne burgje. Duhet te pakten per momentin pergjysmim i numrit te te burgosurvem, anipse shum veta ngelin pa pune.
Opinioni i ketij te KiE, eshte patjeter rezultat lobimi i Qeverise. ONM qe monitoron sipas Kushtetutes shqiptare organet e gjyqesorit anti korrupsion, pas vleresimit te pervitshem, vlereson se te gjitha vendimet gjyqesore me arrest jane proporcionale ne raport me denimet e krimeve qe hetohen dhe gjykohen. Turp e keqardhje per TemA dhe komentuesit anonime me lart!